Konstrukcja architektoniczna
bram świątyni To-ji w Kioto

Świątynia To-ji (東寺) została założona w 794 roku dekretem cesarza Kammu dla ochrony stolicy po wschodniej stronie głównej drogi Rajyo-mon prowadzącej od południa do Kioto obok świątyni Sa-ji założonej po jej stronie zachodniej. Oficjalna jej nazwa historyczna to Kyo-o-gokoku-ji (教王護国寺).

W 818 roku świątynia została przekazana mnichowi Kobo Daishi (Kukai), założycielowi sekty buddyjskiej Shingon. W 1486 roku zespół świątynny został poważnie zniszczony w czasie wojen domowych. Główna hala Kon-do została wzniesiona w 794 roku jako pierwszy budynek świątyni, odbudowana później w 1603 roku przez Toyotomi Hideyori.

Konstrukcja jej podwójnego dachu reprezentuje styl architektoniczny irimoya (irimoya-zukuri). Elewacja zaś nosi cechy stylu tenjiku, jednego z trzech głównych stylów japońskiej buddyjskiej architektury z okresu Kamakura (1185 - 1333) z charakterystyczną unikalną siecią wsporników, rygli i krokwi pod okapami. Japońską architekturę świątyń buddyjskich z tego okresu cechuje mniejsza dekoracyjność w porównaniu do chińskiej, lecz równowaga wszystkich elementów konstrukcyjnych budowli stanowi jej kategorię estetyczną.

W hali kazań Ko-do zbudowanej także w stylu irimoya, zrekonstruowanej przez Toyotomi Kita-no-Mandokoro w okresie (1519 - 1615), znajduje się 21 posągów Buddy i innych bóstw. W podobnej konstrukcji jak hala Ko-do zrekonstruowano budynek refektarza (Jiki-do), w którym spożywano posiłki. Obecnie nie ma dokumentów historycznych na podstawie których można by stwierdzić jak pierwotnie wyglądał refektarz.

Pagoda odbudowana przez shoguna Tokugawę Iemitsu w 1644 r. ma 57 m wysokości (jest najwyższą tego typu budowlą w Japonii i jednym z symboli Kioto). Budynek Miei-do (Nishino-in, Daishi-do), w którym mieszkał Kukai, odbudowany w dziesięć lat po pożarze w 1379 roku posiada dach kryty korą hinoki (hiwada-buki). Część zachodnia, uprzednio mieszkalna, zwana jest „Saiin”, w części południowej znajduje się posąg Fudo-Myo-o, natomiast w części północnej znajduje się statua Kukai wykonana przez Kosho w 1233 roku.

Zespół świątynnych zabudowań otoczony jest zadaszonym ogrodzeniem, w którym znajduje się kilka bram dwuskrzydłowych o zróżnicowanej wielkości. Największą bramą jest brama Nan Daimon (Wielka Brama Południowa). Pozostałe (oparte na ośmiu słupach) niższe bramy mają podobną do siebie wielkość - to brama Kita Daimon od strony północnej, od strony wschodniej Higashi Daimon (Wielka Brama Wschodnia) i Brama Keiga (Brama Gratulacyjna) oraz od strony zachodniej Brama Renge (Brama Lotosu). Brama Zachodnia jest najmniejszą bramą i jej konstrukcja dachu opiera się tylko na czterech słupach. Wszystkie bramy są obecnie zrekonstruowane wraz z niektórymi elementami dekoracyjnymi, które pod wpływem czynników atmosferycznych i upływu czasu uległy zniszczeniu. Dokonano także guntownej konserwacji ich „fundamentów” jakimi są odpowiedniej wielkości głazy (soseki) o zróżnicowanym w rzucie kształcie. Konstrukcja wszystkich bram, podobnie jak i innych obiektów świątyni, jest słupowo - ryglowa. Drewniane słupy (maruhashira) są ze wzgędów sejsmicznych oparte jedynie na głazach - nie mają sztywnego połączenia z gruntem.
Północna brama Kita Daimon zbudowana jest w stylu kirizuma-zukuri z jednym z najprostszych typów dachu ceramicznego „hongawarabuki”. Okapy tego dachu wystają z dwóch stron poza obrys ścian bramy tworząc trójkątny szczyt zwany „kirizuma” ozdobiony zwisającymi pionowo rzeźbionymi drewnianymi elementami (ogamigegyo i kudarigegyo) podobnie jak u Wielkiej Bramy Południowej (Nan Daimon). Na zdjęciu północnej bramy zaznaczono numerami poszczególne, widoczne elementy konstrukcyjne bramy.



1 - soseki (głaz z wyrównaną powierzchnią dla oparcia słupa)
2 - karaijiki (prostokątny kamień pod ościeżnicą bramy)
3 - hentsuke (ościeża bramy)
4 - koshita (drewniane panele u dołu bocznej ścianki bramy)
5 - tobira (otwarte skrzydło bramy)
6 - maruhashira (drewniana kolumna)
7 - kashiranuki (pozioma belka - rygiel łączący słupy)
8 - kayaoi (dolna płatew okapu)
9 - nunorago (górna płatew okapu)
10 - makito (potrójny element łączący sanehijiki - niewidoczne na zdjęciu i hijiki)
11 - hijiki (wspornik)
12 - sabano (drewniany czop)
13 - daito (prostokątna głowica kolumny)
14 - hientaruki (krótkie krokiewki wspierające okap)
15 - hafu (zewnętrzne płatwie szczytu tworzące trójkątny szczyt dachu)
16 - fusumagawara (ceramiczne gąsiory kalenicy)
17 - noshigawara (ceramiczny, kilkuwarstwowy podłużny bok kalenicy)
18 - onigawara (dekoracyjny szczyt kalenicy z maską głowy zwierzęcia)
19 - marugawara (dachówi wypukłe)
20 - hiragawara (dachówki wklęsłe)
21 - nokimarugawara (ozdobne zakończenie wypukłych dachówek - rozetka)
22 - nokihiragawara (ozdobne zakończenie dachówek wklęsłych - motyw roślinny)
23 - kakedomoe (krótkie wypukłe dachówki przy trójkątnym szczycie dachu)
24 - kakekarakusa (dachówki wklęsłe przy trójkątnym szczycie dachu)
25 - latarnia z napisaną nazwą świątyni „To-ji”

Budynki świątyni zachowały swój oryginalny układ (na osi północ - południe) i styl architektoniczny a zgromadzone tu zbiory rzeźb i kolekcje malarstwa są przykładem sztuki ezoterycznego buddyzmu, w dużej części pochodzenia chińskiego. Świątynia To-ji od 1994 roku znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO.

-----
więcej do przeczytania na stronie:
http://www.japonia.org.pl
Konstrukcja architektoniczna bram świątyni To-ji w Kioto
pt., 08/17/2007 - 20:57 — Japonia
Kornel Drzewiński